Từ thế kỷ thứ 19, bắp cải (còn gọi là cải bắp) là một loại cây rau được di thực vào nước ta, trồng ở những nơi có khí hậu mát lạnh. Dần dần về sau nó được trồng ở nhiều nơi trong nước ta với nhiều loài lá dày, lá mỏng, màu trắng, tím, đỏ.
bắp cải có tên khoa học là Brassica oleracea L. varcapitata DC thuộc họ cải. Mùa đông, cải bắp cuốn chặt và thu hoạch với năng suất cao nhất.
bắp cải được chế biến thành nhiều món ăn như: luộc, xào, nấu súp, làm dưa góp hoặc cầu kỳ hơn làm món bắp cải cuốn thịt rồi hấp.
Tác dụng phòng và chữa bệnh của bắp cải
Chống béo phì: Trước bữa ăn nên cho người thừa cân béo phì ăn một ít cải bắp luộc hay nộm bắp cải sẽ có hiệu quả giảm đói (vì cải bắp chỉ có 29kcalo/100g ăn được). bắp cải ngăn quá trình chuyển gluxit thành chất béo.
Bệnh tim mạch: cải bắp có tỷ lệ chất cellulose cao, đặc biệt trong cải bắp đỏ có tới 4g/100g nên có tác dụng hạ cholesterol máu, giảm nguy cơ vữa xơ huyết quản. Hàm lượng kali trong bắp cải cũng cao nên có tác dụng tăng cường tuần hoàn máu điều hòa chức năng tim.
cải bắp sạch còn giúp phòng ung thư.
Bệnh tiểu đường typ 2 do giảm quá trình đồng hóa gluxit nên giảm đường máu.
Bệnh về mắt: Giúp sáng mắt nhờ có nhiều betacaroten, lutein và zeaxantin.
Giúp các vết loét mau lành: Nhất là vết loét trong đường tiêu hóa như miệng, dạ dày, tá tràng, ruột. Mỗi lần uống 100ml nước ép bắp cải có lá màu xanh, ngày 3-4 lần. Nước ép bắp cải sẽ tạo lớp màng nhầy vừa có tác dụng che chở vết loét vừa giúp tái hiện niêm mạc.
Giúp chữa khản tiếng giống như củ cải bằng cách ngậm nước cải ép rồi nuốt từ từ, mỗi ngày 10 lần chia đều trong ngày.
Ăn bắp cải để gian ung thư
Một nghiên cứu ở Mỹ gây bệnh ung thư cho động vật thể nghiệm rồi cho ăn bắp cải. Sau một thời gian cho kết quả giảm 90% ung thư so với lô không ăn bắp cải. Theo GS. Wattemberg (Viện Đại học Minesota), cơ chế chống ung thư (còn tiềm tàng, chưa phát bệnh) của bắp cải là: Ức chế các chất sinh ung thư trong thân người bệnh; Trung hòa chất sinh ung thư ngoại lai để tống ra khỏi thân; Bảo vệ màng tế bào chống lại sự phân hóa vô tổ chức của tế bào ung thư, hạn chế sự phát triển của ung thư.
Ăn cải bắp để thực đơn có đủ nhóm chất dinh dưỡng
bắp cải được xếp vào nhóm 4 của ô vuông thức ăn, cũng như các loại rau, củ, quả nó là nguồn cung cấp vitamin và muối khoáng. cải bắp có đủ 10 loại chất khoáng mà thân cần như canxi, kẽm, sắt, đồng, selen, kali... trong đó selen là chất chống ôxy hóa, khử gốc tự do, ức chế khối u phát triển, chống lão hóa. Về vitamin cải bắp có nhiều vitamin nhóm B, vitamin C, K, E và nhất là các loại betacaroten, lutein. Zeaxantin có lợi cho mắt, đặc biệt có nhiều trong cải bắp đỏ.
Thành phần trong 100g ăn được của bắp cải thường ngày là: nước 90g, protein 1,8g (có đủ 18 axit amin cấp thiết), gluxid 5,3g, kali 190mg, betacaroten 65mcg, lutein + zeaxantin 310mcg.
Nếu là cải bắp đỏ thì hàm lượng tăng hơn như kali 243mg, betacaroten 670mcg, lutein + zeaxantin 329mcg.
Những điều cần lưu ý khi ăn cải bắp:
bắp cải lưu giữ dioxin tận tế bào gây độc cho người ăn cho nên phải chọn loại bắp cải sạch tức thị phải được trồng và phát triển trong môi trường đất sạch, nước sạch, không khí sạch không dùng hóa chất thuốc trừ sâu, không gần nơi sản sinh dioxin như bãi rác đang cháy, lò nung xi măng, lò luyện gang thép, lò đốt rác... Khi luộc bắp cải nên cho vài lát gừng tươi để khử hàn.
Người suy thận nặng không nên ăn bắp cải vì có hàm lượng kali cao. Người có tính hàn, dễ bị ỉa chảy, đái đêm nên ăn hạn chế.
bắp cải có nhiều ưu điểm nhưng cũng có những hạn chế nên chúng ta chỉ ăn ở mức vừa phải không ăn quá nhiều. Thay đổi nhiều loại rau củ trong bữa ăn hàng ngày cũng làm cho bữa ăn hấp dẫn và ngon miệng hơn.
BS. NGUYỄN THỤC ANH
